BMW Rapp

Urodzinowa kumulacja
09.06.2013

Niedawne doniesienia o przymiarkach BMW do zbudowania specjalnego modelu z okazji nadchodzących, setnych urodzin marki z pewnością zelektryzowały jej miłośników. Niemcy oczywiście nie potwierdzają tych rewelacji ani im nie zaprzeczają. A rozbudzona wyobraźnia działa. I zdziałała coś o nazwie BMW Rapp.

Skąd taka nazwa? Rapp Motorenwerke, działające w przemyśle lotniczym, zostało ufundowane jesienią 1913 roku, a po przekształceniach wiosną 1916 roku przeobraziło się w Bayerische Motoren Werke, które działa do dziś. Pierwszy samochód BMW, model Dixi na licencji Austina Sevem, wszedł na rynek w 1927 roku po przejęciu przez koncern zakładów Automobilwerk Eisenach.

BMW Rapp, który istnieje jedynie na ekranie komputera, to dzieło Dejana Hristova z Macedonii. Młody projektant w ten właśnie sposób chciał uczcić pamięć o Karlu Rappie, od którego fabryki wszystko się zaczęło. W kształtach pojazdu odnajdziemy liczne cytaty z niemal całej, 99-letniej w tej chwili historii marki.

Przedni, pochylony ostro grill to ukłon w stronę aut BMW z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Wysoko wyprowadzony wydech i zwarty tył mają przypominać 328 Buegelfalte z 1939 roku oraz młodszą o prawie trzydzieści lat serię 2002. Jako całość Rapp drąży wątek roadsterów BMW: od najstarszego 328, poprzez 507, Z8, poprzednie i współczesne Z4, aż po ostatnie koncepty w postaci wizji 328 Hommage, Gina, i8 Spyder i Vision ConnectedDrive.

Samochód wyścigowy BMW 328 Mille Miglia z 1940 r.

BMW 328 Kamm Coupe

Światowa premiera... sprzed 70 lat
17.04.2010

Jak co roku z okazji Concorso d'Eleganza Villa d'Este niemieckie BMW pokaże specjalny koncept, który wystąpi poza konkursem. W tym roku będzie to coupe sprzed kilku lat, upamiętniające 70 rocznicę wygranej w Mille Miglia. Obok niego pojawi się również niezwykłe 328 Kamm Coupe.

Kamm Coupe zniknęło z pola widzenia blisko 60 lat temu. Prototyp, stanowiący krok milowy w sportach samochodowych nie tylko dla BMW, w Villa d'Este pojawi się dzięki wysiłkom oddziału BMW Classic. Właśnie tam auto zostało kompletnie odbudowane i przywrócone do życia.

328 zasłynął przede wszystkim wygraną w 1940 roku w Mille Miglia, GP Brescii i 24-godzinnym wyścigu na Spa-Franchorchamps oraz wygraną rok wcześniej w swojej klasie w Le Mans. Wkrótce po sukcesie w MM wszystkie pięć startujących tam sztuk modelu wywieziono z Monachium na wieś, aby zapobiec ich zniszczeniu podczas wojny. Wszystkie przetrwały, ale zostały po wojnie rozdzielone. W Niemczech pozostało tylko prototypowe Kamm Coupe, które wpadło w ręcę byłego szefa wyścigowego BMW. Niestety po wypadku na początku lat '50 pojazd nadawał się właściwie tylko na złom.

Próby odbudowania samochodu na podstawie oryginalnej dokumentacji podjęto w połowie ubiegłej dekady. Zakończyły się one sukcesem - odbudowane 328 Kamm Coupe będzie miało swoją światową premierę już w przyszły weekend.

Na konkursie elegancji nad włoskim jeziorem Como (23-25 kwietnia) poza konceptami BMW zobaczymy również takie pojazdy, jak: Spada TS Codatronca, Bentley Continental Flying Star, Ferrari P540 Superfast Aperta, Frazer-Nash Namir oraz zupełnie nową Alfę Romeo TZ3 Corsa, przygotowywaną przez studio Zagato z okazji 100-lecia marki.

Na tym nie koniec tegorocznych niespodzianek, związanych z modelem 328. Już 1 maja na aukcji Sporting Classics of Monaco prowadzonej przez RM Auctions pojawi się unikatowe 328 Mille Miglia "Bügelfalte". Egzemplarz z podwoziem numer 85032 powstał w maju 1937 roku i napędza go 6-cylindrowy silnik o pojemności 2-litrów i mocy około 130 KM (drogowy 328 rozwijał o 50 KM mniej), połączony z 4-stopniową skrzynią biegów.

85032 zaliczył występ w Le Mans, starty w Donington Tourist Trophy, ósme miejsce w ostatnim przedwojennym Mille Miglia oraz dwa zwycięstwa z rzędu w 4-dniowym Alpenfajrt. Jesienią 1939 roku samochód gruntownie przebudowano, wyposażając go między innymi w jeszcze bardziej opływowe nadwozie i zmniejszając jego masę własną. Tak powstał "Bügelfalte" (nad kształtami nadwozia w tunelu aerodynamicznym z modelem w skali pracował Wunibald Kamm). W Mille Miglia w 1940 roku zajął szóste miejsce. Jedyny w swoim rodzaju "Bügelfalte" (w muzeum BMW spoczywa wierna replika) ma wszystko, co potrzeba do osiągnięcia na licytacji rekordowej ceny.

BMW Isetta - mały samochód produkowany w latach 1955-1962 przez koncern BMW. Wersja licencyjna włoskiego samochodu Iso Isetta.

Model był produkowany z przeznaczeniem na rynek europejski oraz amerykański. Pierwowzór BMW Isetta został odkryty przez wysłannika BMW na Salonie samochodowym w Genewie w 1954 r. Zarząd BMW postanowił odkupić licencję od firmy Iso i wyposażyć pojazd we własną jednostkę napędową pochodzącą z motocykla. Produkcję Isetty zakończono w 1962 r. Wyprodukowano 161.728 egzemplarzy. Obecnie brytyjska spółka Harrington działająca w Sajgonie w Wietnamie produkuje elektryczną wersję Isetty.

Modele [edytuj]

Rynek europejski [edytuj]

Data	Wersja
1955	Isetta 250
	Isetta 300
1957	BMW 600
1958	Isetta Dreirad
1959	zakończenie produkcji BMW 600
1960	zakończenie produkcji Isetta Dreirad
1962	zakończenie produkcji Isetta 250
	zakończenie produkcji Isetta 300

Rynek amerykański [edytuj]

Data	Wersja
1956	Isetta 300
1958	BMW 600
	zakończenie produkcji Isetta 300
1959	zakończenie produkcji BMW 600

BMW 850 CSi

Sportowa wersja modelu 850i produkowana między 1992 a 1996 rokiem wyprodukowano 1510 egzemplarzy. Sportowa odmiana oznaczała się mocniejszym silnikiem, bardzo dobrymi hamulcami już wersja seryjna hamowała ze 100 km/h w niespełna 38,5m. Różnice między BMW 850i a 850 CSi były bardzo znaczące, mimo że w obydwu autach montowano tę samą skrzynię biegów (6 biegową manualną) i to samo koło zamachowe to dyferencjał już się różnił i w 850i przełożenie 3,15 a w 850CSi miał on 2,93. Zawieszenie do zwykłego modelu było sztywniejsze i obniżone o 15mm, servotronic został na nowo opracowany przez specjalistów z Motorsport. W silniku zmieniono stopień sprężania z 8.8:1 na 9.8:1, mimo niskich obrotów maksymalnych, jednostka osiąga raptem 5300 obr/min. bardzo dobrze wchodzi na obroty i kolejne zmiany biegów przychodzą z łatwością za sprawą ogromnego momentu obrotowego o 100 Nm większego niż w oryginalnym silniku.

Marka i model	BMW 850 CSi
Lata produkcji:	Sierpień 1992 - Listopad 1996
Typ silnika:	(BMW V12 – OHC 24-zaworowy)
Silnik:	(Widlasty 12-Cylindrowy
Głowica:	OHC, 2 zawory na cylinder.
Komputer:	Bosch Motronic M2.3.2
Pojemność skok cm³:	5576 cm ³ (5.6 litra)
Średnica cylindra x skok tłoka (mm):	80 x 86,0 mm
Moc kW (KM):	280 kW (380 KM) przy 5300 obr/min
Max. moment obrotowy:	550 Nm przy 4000 obr/min
Stopień sprężania:	9,80:1
Przełożenia / skrzynia biegów:	6-biegowa manualna Getrag typ S65 - model 560, napęd na koła tylne 1 – 4.25:1, 2 – 2.53:1, 3 – 1.68:1, 4 – 1,23:1, 5 – 1.00:1, 6 – 0.83:1, wsteczny – 3.89:1
Układ hamulcowy:	Tarcze wentylowane z przodu czterotłoczkowe i z tyłu jednotłoczkowe, firmy Brembo Średnica tarcz – (Przód: Ø 345/32 mm / Tył: Ø 328/20 mm)
Karoseria / Nadwozie:	Stalowa-Karoseria
Rozstaw osi:	2684mm
Opony:	Felgi 7 1/2" x 18" z aluminium firmy Speedline / lub felgi typu M Technic II - 5 szprychowe Opony – (Dunlop – przód: 235 x 45 ZR17 / tył: 265 x 40 ZR17)
Miary D x S x W (mm):	4780 x 1855 x 1330 mm
Zbiornik paliwa:	90 l
Masa własna:	1865 kg
Przyśpieszenie 0–100 km/h:	6,0 s
Prędkość maksymalna (km/h):	250 / 298 km/h
Droga hamowania [m] (100–0 km/h):	(zimne) 36,5 m (rozgrzane) 36,5 m

BMW 700 to seria małych samochodów produkowana w latach 1959 - 1965

Rynek europejski [edytuj]

Data	Wersja
1959	700 coupe
1961	700 kabriolet
	700L sedan
1962	700LS sedan
	700LSL sedan
1964	700LS coupe
	zakończenie produkcji kabrioletu
1965	zakończenie produkcji coupe i sedana

Rynek amerykański [edytuj]

Data	Wersja
1960	700 coupe
1962	700 sedan
	700LSL sedan
	zakończenie produkcji coupe
1963	zakończenie produkcji sedana

Dane techniczne [edytuj]

Silnik [edytuj]

• B2 0,7 l (697 cm³), 2 zawory na cylinder, OHV
• Układ zasilania: gaźnik
• Średnica cylindra × skok tłoka: 78,00 mm × 73,00 mm
• Stopień sprężania: 7,5:1
• Moc maksymalna: 30 KM (22 kW) przy 5000 obr/min
• Maksymalny moment obrotowy: 50 N•m przy 3400 obr/min

Osiągi [edytuj]

• Przyspieszenie 0-100 km/h: b/d
• Prędkość maksymalna: 121 km/h

BMW 507 – samochód typu roadster produkowany w latach 1956-1959 przed firmę BMW. Posiadał silnik V8 o pojemności 3,2 litra i mocy 150KM. Pozwalało to rozpędzić się do 100km/h w 8 sekund i osiągnąć prędkość maksymalną 215km/h. Zawieszenie złożone z podwójnych wahaczy poprzecznych z drążkami skrętnymi i stabilizatorem z przodu oraz sztywnego mostu, wahaczy wzdłużnych, poprzecznych wahaczy trójkątnych i drążków skrętnych z tyłu było w stanie upilnować moc silnika i utrzymać auto na właściwej drodze. Hamulce, początkowo bębnowe zastąpiono później na przednich kołach wydajniejszymi tarczowymi. W 1956 BMW 507 kosztował 26 500 DEM. Z wyprodukowanych 253 egzemplarzy do dziś istnieją i jeżdżą 203.

Silnik [edytuj]

• V8 3,2 l (3168 cm³), 2 zawory na cylinder, OHV
• Układ zasilania: gaźnik Zenith 34PAITA 2-gardzielowy
• Średnica cylindra × skok tłoka: 82 x 75 mm
• Stopień sprężania: 7,8-9:1
• Moc maksymalna: 150-165 KM (110-121 kW) przy 5000 obr/min
• Maksymalny moment obrotowy: 235 N•m przy 4000 obr/min

Osiągi [edytuj]

• Przyspieszenie 0-100 km/h: 11,1 s
• Prędkość maksymalna: 220 km/h
• Średnie zużycie paliwa: b/d

BMW 327 - samochód osobowy klasy średniej produkowany przez niemiecką firmę BMWw latach 1938-1940^[1] oraz 1946 – 1955. Następca modelu 319. Dostępny jako 2-drzwiowecoupé lub 2-drzwiowy kabriolet. Do napędu użyto silnika OHV R6 o pojemności dwóch litrów. Moc przenoszona była na oś tylną poprzez 4-biegową manualą skrzynię biegów. W pierwszym okresie produkcji powstało 1396 egzemplarzy modelu 327^[1]. Został zastąpiony przez BMW 501.

Silnik [edytuj]

• R6 2,0 l (1971 cm³), 2 zawory na cylinder, OHV
• Układ zasilania: gaźnik
• Średnica × skok tłoka: 66,00 mm × 96,00 mm
• Stopień sprężania: 6,3:1
• Moc maksymalna: 56 KM (41 kW) przy 4500 obr/min

Osiągi [edytuj]

• Prędkość maksymalna: 126 km/h

BMW 319 to samochód osobowy klasy średniej produkowany w latach 1935 – 1937 przezBayerische Motoren-Werke AG. Samochód ten zastąpił produkowanego do 1934 r. BMW 303. Łączna produkcja tego samochodu osiągnęła nakład 6468 egzemplarzy.

BMW 315 to samochód osobowy klasy średniej produkowany w latach 1934-1937 przezBayerische Motoren-Werke AG. Samochód ten zastąpił produkowanego do 1934 r. BMW 303. Łączna produkcja tego samochodu osiągnęła nakład 9535 egzemplarzy.
W Europie w latach 20. XX wieku samochód nadal był produktem luksusowym, na którego zakup pozwolić mogła sobie tylko niewielka liczba zamożnych klientów, podczas gdy wielka rzesza ludzi marzyła o posiadaniu własnego automobilu. Problem ten rozpoznał również dyrektor naczelny BMW AG, Franz Josef Popp. Przebywając w Stanach Zjednoczonych zwiedził fabrykę Forda, gdzie co minutę z zelektryzowanych linii montażowych zjeżdżał nowy samochód. I tak jedyną możliwością zmotoryzowania mas w Niemczech był wielkoseryjny projekt. W grudniu 1924 r. na łamach czasopisma Motoropublikował artykuł, w którym twierdzi, że poprzedzona gruntowną analizą rynku masowa produkcja małego samochodu jest w Niemczech możliwa.^[1] Przy czym doszedł do wniosku, że aby projekt ten osiągnął swoje zamierzenia, samochód nie powinien kosztować więcej niż 1000 dolarów.^[2] Dwa miesiące później 3 lutego 1925 na łamach gazety Münchner Augsburger Abendzeitung ponowił on swoją tezę i po raz pierwszy użył nazwy "samochód dla ludu" (niem. Volkswagen)^[3]. Publikacje te nie znalazły większego odzewu, sam autor nie spodziewał się więc, że 10 lat po ukazaniu się artykułu, temat ten podejmie piastujący od 11 dni urząd kanclerza Niemiec Adolf Hitler. Podczas prezentacji nowego BMW 303 na międzynarodowej wystawie samochodowej w Berlinie w lutym 1933Adolf Hitler odwiedził stanowisko BMW i przywitał dyrektora naczelnego słowami: Panie Popp nie 1000 dolarów, a 1000 marek ma on kosztować"^[4]. Adolf Hitler za wszelką cenę chciał "podarować" narodowi niemieckiemu Volkswagena i w tym celu zlecił niemieckiemu przemysłowi samochodowemu zaprojektowanie auta, którego cena ma nie przekraczać 1000 marek. Dla firmy BMW, jak i dla innych producentów samochodów małolitrażowych oznaczał to, że w momencie wejścia do sprzedaży bezkonkurencyjnie taniego samochodu Hitlera, rywalizacja w tym segmencie będzie praktycznie niemożliwa. Z tego powodu zarząd firmy zdecydował się więc na zmianę profilu swoich przyszłych samochodów. BMW miało oferować wyłącznie większe, bardziej ekskluzywne samochody klasy średniej i wyższej.

Na początku 1933 roku BMW zaprezentowało swój pierwszy samochód klasy średniej. Jednak z dwóch powodów BMW 303 trudno było określić mianem typowego przedstawiciela tej klasy. Po pierwsze nowo zaprojektowany silnik 6-cylindrowy o pojemności skokowej zaledwie 1,2 litra, był najmniejszą jednostką napędową tego typu na świecie. Po drugie wymiary tego pojazdu sprawiły, że w porównaniu do konkurencji BMW 303 nadal był tylko "małym" samochodem. Koncept nowego samochodu miał bazować na jak najszerszym zastosowaniu istniejących już zespołów i podzespołów z innych modeli marki BMW. Niespełna rok od rozpoczęcia produkcji pierwszego 6-cylindrowego silnika zarząd firmy podjął decyzję o powiększeniu pojemności skokowej w nowej jednostce napędowej. Tradycyjnie już kierownictwo projektu objął inżynier Rudolf Schleicher. Nowy silnik przejął główne rozwiązanie techniczne swojego poprzednika, czyli układ górnozaworowy, napęd wałka rozrządu za pomocą łańcucha, oraz układ dwóch gaźników typu solex. Aby optymalnie wykorzystać istniejące już środki produkcyjne postanowiono zachować główne wymiary silnika. Z tego powodu zachowane zostały odstępy pomiędzy cylindrami rzędu 68,5 i 90 mm. Te założenia konstrukcyjne spowodowały, że średnicę cylindramożna było powiększyć jedynie o 2 mm do 58 mm. Przyrost pojemności skokowej do zamierzonych 1,5 litra zrealizowano poprzez drastyczne wydłużenie skoku tłoka z 80 do 94 mm. Zmiana ta zmusiła Rudolfa Schleichera do konstrukcji nowego, wyższego bloku silnika, nowych większych korbowodów, oraz tłoków. Przeprowadzone modyfikacje przyczyniły się do powiększenia pojemności skokowej do 1490 cm³, oraz wzrostu mocy do 34 KM. Silnik zdobył renomę jednostki o spokojnej wyważonej pracy, niewielkich wibracjach, oraz bardzo dobrej elastyczności.

Nowe BMW od swojego poprzednika przejęło także zaprojektowaną przez inżyniera Firitza Fiedlera lekką i niezwykle wytrzymałą ramę nośną, wykonaną z rur stalowych o średnicy 90 mm. Stylizacja nadwozia nowego samochodu była również autorstwa Fiedlera. Głównymi elementami stylizacyjnymi różniącymi BMW 315 od swojego poprzednika były: wzorowana na modelach włoskich lekko do tyłu pochylona szyba przednia, powiększone powierzchnie szyb, bardziej zaokrąglona sylwetka samochodu, smukłe przednie błotniki, mniejsze progi i przez to zwiększona przestrzeń wewnątrz auta, oraz do przodu otwierane drzwi umożliwiające bardziej komfortowe wsiadanie i wysiadanie. Tak jak i w dotychczasowych modelach BMW produkcję drewniano-stalowej karoserii zlecono zakładomDaimler-Benz w Sindelfingen.

Samochodem BMW 315 firma po raz pierwszy uzyskała renomę producenta samochodów sportowych o wysokim standardzie technicznym. Tajemnica bardzo dobrych właściwości jezdnych leżała przede wszystkim w lekkiej i stabilnej ramie nośnej, oraz w zmodyfikowanym silniku 6-cylindrowym, który uważany był za najlepszą jednostkę napędową swoich czasów. Łączna masa samochodu wynosiła zaledwie 850 kg, co sprawiło ze BMW 315 był znacznie lżejszy od innych modeli w klasie średniej^[5]. Z tego powodu prasa "ochrzciła" BMW 315 mianem lekki samochód (niem. der Leichtwagen), a firma BMW podchwyciła ten pomysł i nazwa ta była szeroko stosowana w kampanii reklamowej nowego modelu. Stosunkowo niewielka masa samochodu, jak i silnik o bardzo dobrej elastyczności były gwarantem znakomitych osiągnięć tego samochodu. W 1935 r. dziennikarze gazety Allgemeine Automobil Zeitung zachwyceni właściwościami jezdnymi na łamach swojej gazety w ten sposób opisali osiągnięcia BMW 315 Wyniki te uzyskiwane są jedynie w amerykańskich samochodach, BMW 315 przyspiesza na trzecim biegu z prędkości 60 km/h do 100 km/h w niespełna 10 sekund^[6]. Jedynie wnętrze samochodu nie znalazło uznania w oczach krytyków.

Dane Techniczne [edytuj]

	BMW 315 1934-1937
Układ napędowy
Liczba cylindrów średnica cylindra / skok tłoka pojemność skokowa moc stopień sprężania skrzynia biegów przełożenie bieg I przełożenie bieg II przełożenie bieg III przełożenie bieg IV przełożenie bieg wsteczny	6 58 / 94 mm 1490 cm³ 34 KM przy 3500 obr/min 1 : 5,6 ręczna / 4 biegi 1 : 4,08 1 : 2,35 1 : 1,52 1 : 1,0 1 : 3,53
Dane techniczne: wymiary
rozstaw osi rozstaw kół Długość Szerokość Wysokość masa własna	2400 mm 1153 mm przód / 1270 mm tył 3900 mm 1500 mm 1550 mm 835 kg
Dane techniczne: osiągi / ogólne
prędkość maksymalna zużycie paliwa pojemność baku ciężar maksymalny liczba egzemplarzy	100 km/h 10,5 l/100 km 35 litrów 1195 kg 9535 szt.

http://elk.wm.pl/44255-0,Elczanie-pokochali-Grouta-z-silnikiem-parowym-GALERIA,1094483.html?

BMW 309 – małolitrażowy samochód osobowy produkowany w latach 1934-1936 przezBayerische Motoren-Werke AG. Samochód ten zastąpił produkowanego do 1934 rokuBMW 3/20 PS AM4 (niem. Ausführung München pol. edycja Monachium). Łączna produkcja tego samochodu osiągnęła nakład 6000 egzemplarzy.

Historia Modelu [edytuj]

Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku BMW oferował wyłącznie małolitrażowe samochody osobowe. Podczas, gdy najwięksi konkurenci z tego sektora, wzorując się na ideiHenry'ego Forda, zdołali obniżyć koszty produkcji poprzez przestawienie procesów produkcyjnych na produkcję masową, BMW nie dysponował wystarczającymi środkami finansowymi, aby zrealizować tego typu przedsięwzięcie. Zarząd firmy zdecydował się więc na zmianę profilu swoich samochodów. I tak według założenia "jakość zamiast produkcji masowej" BMW w przyszłości miał produkować samochody większe, bardziej ekskluzywne i przede wszystkim lepsze jakościowo.

Pierwszy samochód BMW klasy średniej trafił do sprzedaży w listopadzie 1933 r. Pomimo udanego debiutu, popyt na nowe BMW 303 szybko się zakończył. Główną przyczyną spadku zainteresowania było to, że dotychczas BMW oferował przystępne cenowo samochody małolitrażowe. Nowy model przeznaczony był do bardziej zamożnych nabywców samochodów klasy średniej. Cena BMW 303 z nadwoziem sedan wynosiła 3600 marek, co powodowało, że dotychczasowi klienci marki BMW musieli zapłacić przeciętnie 600 marek więcej. Dlatego tylko niewielka liczba dotychczasowych właścicieliBMW 3/20 była w stanie na zakup nowego, droższego samochodu, a na pozyskanie nowych potrzeba było czasu. Aby nie utracić obecnych klientów należało jak najszybciej zastąpić nie najlepiej sprzedający się już model BMW 3/20.

Koncept nowego samochodu BMW 309 bazował na jak najszerszym zastosowaniu zespołów i podzespołów z innych modeli tej marki. Rama nośna, oraz karoseria z charakterystyczną, poprzecznie podzieloną atrapą obudowy chłodnicy tzw. "podwójną nerką" przejęte zostały z modelu BMW 303. Fritz Friedler przeprowadził w stylizacji karoserii parę niewielkich zmian. I tak przodu nowego BMW 309 nie chronił zderzak, a także zmieniony został kierunek otwierania przednich drzwi. Karoseria nie była jak dotychczas produkowana w zakładach Daimler-Benz w Sindelfingen, ale jej montaż powierzono firmie Ambi-Budd w Berlinie. Rudolf Schleicher zmodyfikował górnozaworowy, 4-cylindrowy silnik rzędowy stosowany w modelu BMW 3/20. Poprzez rozwiercenieśrednicy cylindra do 58 mm zwiększono pojemność skokową do 845 cm³ przez co moc silnika wzrosła do 22 KM. Aby zamortyzować większe niż w silniku 6-cylindrowym wibracje, BMW zastosował po raz pierwszy w swoich samochodach opatentowany przez Chryslera układ mocowania silnika na gumowych wspornikach. Samochód zadebiutował w kwietniu 1934 r., a cena zakupu była przeciętnie 400 marek niższa od wersji 6-cylindrowej. Pomimo stosunkowo niskiej mocy, oraz małej elastyczności silnika w ciągu dwóch lat produkcji do klientów trafiło 6000 egzemplarzy tego samochodu.

Dane Techniczne [edytuj]

	BMW 309 1933-1934
Układ napędowy
liczba cylindrów średnica cylindra / skok tłoka pojemność skokowa moc stopień sprężania skrzynia biegów przełożenie bieg I przełożenie bieg II przełożenie bieg III przełożenie bieg IV przełożenie bieg wsteczny	4 58 / 80 mm 845 cm³ 22 KM przy 3500 obr/min 1 : 5,6 ręczna / 4 biegi 1 : 4,42 1 : 2,54 1 : 1,65 1 : 1 1 : 3,48
Dane techniczne: wymiary
rozstaw osi rozstaw kół Długość Szerokość Wysokość masa własna	2400 mm 1153 mm przód / 1220 mm tył 3750 mm 1440 mm 1550 mm 800 kg
Dane techniczne: osiągi / ogólne
prędkość maksymalna zużycie paliwa pojemność baku ciężar maksymalny liczba egzemplarzy	80 km/h 8,5 l/100 km 35 litrów 1200 kg 6000 szt.

BMW 303 to samochód osobowy klasy średniej produkowany w latach 1933-1934 przez Bayerische Motoren-Werke AG. Samochód ten jest pierwszym samochodem seryjnym zaprojektowanym przez BMW, w którym zastosowano sześciocylindrowy silnik rzędowy. Łączna produkcja tego samochodu osiągnęła nakład 2300 egzemplarzy.

Dane Techniczne [edytuj]

	BMW 303 sedan 1933-1934	BMW 303 kabriolet 1933-1934
Układ napędowy
Liczba cylindrów średnica cylindra / skok tłoka pojemność skokowa moc stopień sprężania skrzynia biegów przełożenie bieg I przełożenie bieg II przełożenie bieg III przełożenie bieg IV przełożenie bieg wsteczny	6 56 / 80 mm 1182 cm³ 30 KM przy 3500 obr/min 1:5,6 ręczna / 4 biegi 1 : 4,40 1 : 2,54 1 : 1,65 1 : 1 1 : 3,48	6 56 / 80 mm 1182 cm³ 30 KM przy 3500 obr/min 1:5,6 ręczna / 4 biegi 1 : 4,40 1 : 2,54 1 : 1,65 1 : 1 1 : 3,48
Dane techniczne: wymiary
rozstaw osi rozstaw kół Długość Szerokość Wysokość masa własna	2400 mm 1153 mm przód / 1220 mm tył 3900 mm 1440 mm 1550 mm 820 kg	2400 mm 1153 mm przód / 1220 mm tył 3900 mm 1440 mm 1550 mm 820 kg
Dane techniczne: osiągi / ogólne
prędkość maksymalna zużycie paliwa pojemność baku ciężar maksymalny liczba egzemplarzy	90 km/h 9-10 l/100 km 35 litrów 1270 kg 1.653 szt.	90 km/h 9-10 l/100 km 35 litrów 1270 kg 571 szt.

Jakość zamiast produkcji masowej [edytuj]

W kwietniu 1932 BMW rozpoczął sprzedaż pierwszego, opracowanego pod własną egidąsamochodu małolitrażowego BMW 3/20 PS AM1 (niem. Ausführung München pol. edycja monachijska). Prezentując go dyrekcja BMW zdawała sobie sprawę, że samochód ten, przeciętnie droższy o 350 marek od porównywalnych modeli na rynku niemieckim, na dłuższą metę nie będzie w stanie stawić czoła konkurencji Opla, czy też Hanomag. Aby skutecznie rywalizować w segmencie samochodów małolitrażowych należało przestawićlinie montażowe na produkcję masową. Jednak na inwestycje tego rzędu brakowało środków finansowych. W podobnej sytuacji znalazł się również inny niemiecki producent samochodów osobowych, firma Daimler-Benz. I tak obydwa koncerny podpisały porozumienie o wzajemnej współpracy, którego głównym założeniem był rozwój i produkcja ekskluzywnych, lepszych jakościowo pojazdów, według motta jakość zamiast produkcji masowej. Na mocy tej umowy BMW nadal zlecał produkcję karoserii zakładowi Daimler-Benz w Sindelfingen, natomiast koncern Daimlera przejął wspólną dystrybucję poprzez bardziej rozległą sieć swoich salonów samochodowych.

Nowy model miał zadebiutować pod nazwą BMW 303 i był dla marki BMW pierwszym samochodem osobowym klasy średniej. Wówczas standardowym wyposażeniem samochodów tej klasy były silniki sześciocylindrowe. Jednak koncernowi BMW brakowało takiej jednostki napędowej, więc prezes zarządu Franz Josef Popp zlecił swoim konstruktorom opracowanie nowego silnika. Sprawą zajął się główny konstruktor BMW wMonachium, Max Friz. Jego projekt bazował na lekkim aluminiowym bloku silnika. Równocześnie w Eisenach, niezależnie od Friza, konstruktor Duckstein opracował prostszy i tańszy silnik sześciocylindrowy o żeliwnym bloku silnika i wale korbowym osadzonym na trzech łożyskach ślizgowych. Oba projekty nie zachwyciły Franza Josefa Poppa. Konstrukcja Friza była nowatorska, jednak zbyt droga w produkcji seryjnej. Silnik Ducksteina był znacznie prostszy i tańszy, jednak jakością nie odpowiadał nowym założeniom firmy. Testy stacjonarne tychże prototypów nadzorował inżynier Rudolf Schleicher, który w pełni podzielał zdanie Poppa na temat tych dwóch projektów. Zapytany jaki koncept by wybrał, odpowiedział "postawiłbym na koncept amerykańskich silników sześciocylindrowych wyposażonych w układ dwóch gaźników". Popp zaakceptował ten pomysł zlecając mu prace badawcze nad nowym silnikiem. Rudolf Schleicher przejął główne założenia konstrukcyjne z zastosowanego w modelu BMW 3/20 rzędowego silnika czterocylindrowego z układem górnozaworowym. Przejęte zostały też główne parametry tego silnika, czyli średnica cylindra (56 mm) i wysokość skoku tłoka(80 mm). Blok silnika został przedłużony o dwa dodatkowe cylindry, a wał korbowy osadzono na czterech łożyskach ślizgowych i zastosowano dwa gaźniki solex. W ten sposób nowy silnik uzyskał pojemność skokową rzędu 1182 cm³ oraz moc 30 KM przy 3500 obr. / min. Osiągi tej jednostki napędowej znacznie przewyższały standardy znane z innych ówczesnych silników. Jedną z przyczyn tak dobrych wyników było zastosowanie układu dwóch gaźników, które efektywniej dostarczały mieszankę powietrzno-paliwową dokomór spalania.

Narodziny ikony [edytuj]

W swojej historii BMW jeszcze nigdy nie skonstruował samodzielnie karoserii samochodu seryjnego, głównym powodem był brak odpowiednio wykształconych oraz doświadczonychinżynierów. Jedynym pracownikiem, który posiadał podstawową wiedzę w tej dziedzinie, był Rudolf Schleicher. Był on jednak tak pochłonięty pracą nad projektem nowej jednostki napędowej, że przyjęcie dodatkowych obowiązków było dla niego niemożliwe. Prezes zarządu Franz Josef Popp zmuszony był znaleźć odpowiedniego konstruktora. Za namową Schleichera nawiązał on kontakt zFritzem Friedlerem, którego Schleicher znał jeszcze ze swoich czasów w firmie Horch i przekonał go do zmienienia pracodawcy. Friedler po przybyciu do Monachium przejął kierownictwo nad rozwojem nowej karoserii. Jego projekt bazował na lekkiej ale niezmiernie wytrzymałej ramienośnej wykonanej z podwójnych rur. Jeżeli zaś chodzi o stylizację, to zabrał się do niej od strony czysto praktycznej. Dzięki najnowszym badaniom aerodynamicznym wiedział, że chłodnica, ustawiona pionowo do kierunku jazdy, stawia powietrzu duży opór. Z tego powodu, na wzór modeliRenaulta, chłodnicę nowej limuzyny BMW 303 nieznacznie pochylono. Aby zapewnić optymalny dopływ powietrza, jej korpus podzielono na dwie części zbiegające się w niewielki szpic. Układ ten przyczynił się niechcący przy kształtowaniu wizerunku BMW. Atrapa obudowy chłodnicy przejęła jej lekko pochyloną sylwetkę, przedzieloną na środku. Aby nadać tej konstrukcji trochę elegancji Friedler zaokrąglił rogi wlotów powietrza, kreując w ten sposób formę nazwaną później "podwójną nerką". Jest to najcharakterystyczniejszy i najbardziej rozpoznawalny element stylistyczny marki BMW. Atrapa chłodnicy w kształcie "podwójnych nerek" zdobi wszystkie samochody BMW, aż do dziś. Ponieważ karoseria BMW 303 miała być produkowana w zakładach Daimler-Benz w Sindelfingen, postawiono na znany koncept karoserii drewniano-stalowej. Aby optymalnie przygotować proces produkcyjny, Popp chciał już we wczesnym stadium prac badawczych przyłączyć do projektu specjalistów ze Stuttgartu. W tym celu już w grudniu 1932 r. do centrum badawczego w Stuttgart-Untertürkheim przesłano prototypramy nośnej i plany konstrukcyjne nowego modelu. Podczas gdy nowy sześciocylindrowy silnik został pozytywnie oceniony przez głównego konstruktora Daimlera, Hansa Nieblera, to koncepcja ramy nośnej nie znalazła jego uznania. Daimler faworyzował znaną i wypróbowaną konstrukcje z profilowanych nośników stalowych. Dopiero po wielu latach walory konstrukcji Fritza Friedlera przekonały kierownictwo Daimlera do zastosowania jej w swoich samochodach.

Premiera i sprzedaż [edytuj]

Nowe BMW 303 świętowało swoją premierę podczas Międzynarodowej Wystawy Samochodowej w Berlinie w lutym 1933 r., gdzie wystawione zostały trzy wczesne prototypy tego modelu. Produkcję seryjną rozpoczęto w listopadzie tego roku, a do tego czasu specjaliści w Singelfingen udoskonalili karoserię nadając sylwetce auta bardziej sportowy charakter. Pierwsze jazdy testowe zachwyciły fachowców, którzy zgodnie chwalili nowe zawieszenie samochodu. Podobnie jak w poprzednim modelu i tutaj postawiono na układ niezależnego zawieszenia przednich kół. Nowością było zastosowanie dodatkowych drążków poprzecznych, które stabilizowały samochód na krętych odcinkach drogi. Nowy dobrze wyważony silnik spontanicznie reagował na na zmiany gazu, oraz charakteryzował się cichą i spokojną pracą. BMW 303 ważył przeciętnie 200 kg mniej niż konkurencyjne modele tej klasy, co przyczyniło się do tego, że pomimo niewielkiej pojemności skokowej silnika, samochód miał dobre przyspieszenie i spokojnie osiągał prędkość 100 km/h.

Sprzedaż samochodu w pierwszych miesiącach 1934 r. znacznie przekroczyła oczekiwania dyrekcji, lecz już niedługo dobra passa się skończyła. Główną przyczyną spadku zainteresowania było to, że dotychczas BMW oferował przystępne cenowo samochody małolitrażowe, a nowy model przeznaczony był do nabywców samochodów klasy średniej. Cena nowego BMW 303 z nadwoziem sedan wynosiła 3600 marek, przez co model ten był o 950 marek droższy niż swój poprzednik. Dlatego tylko niewielka liczba dotychczasowych klientów BMW była w stanie pozwolić sobie na zakup nowego, droższego samochodu. Pozyskanie zaś nowych nabywców wymagało czasu. Drugim powodem był najmniejszy na świecie 6-cylindrowy silnik o pojemności skokowej zaledwie 1,2 litra, który pomimo swoich zalet utrudniał pozycjonowanie tego auta w klasie wyższej. To wszystko przyczyniło się do tego, że samochód ten produkowano zaledwie przez jeden rok i sprzedano go w łącznym nakładzie 2300 egzemplarzy. Aby nie utracić swoich dotychczasowych klientów BMW opracowało tańszą małolitrażową wersje tego samochodu z silnikiem 4-cylindrowym, który sprzedawany był pod nazwą BMW 309.